شیرین کننده های مصنوعی و ارتباط آن با چاقی و دیابت نوع 2
در تحقیقات جدید به ارتباط حیرت انگیز شیرین کنندههای مصنوعی و میکروبهای ساکن در روده، چاقی و دیابت نوع 2 اشاره شده است. شیرین کننده های مصنوعی موجود در نوشیدنیهای رژیمی و غذاها (نظیر Sweet N’ Low، Equal, Splenda) احتمالاً با افزایش قند خون، چاقی و دیابت نوع 2 درارتباطند. این تأثیر احتمالاً با باکتریهای روده ای (میکروبیوم روده ای) که زمینه ای نوظهور در تحقیقات مرتبط با دیابت و چاقی می باشد، ارتباط دارد.
چگونه شیرین کننده های مصنوعی بر مقدار قندخون تأثیر می گذارند؟
درماه اکتبر (2014) در مجله ی علمی Natureمقاله ای منتشر گردید که شواهدی دال بر تأثیر شیرین کننده های مصنوعی نظیر اسپارتام، ساخارین و سوکرالوز را بر عدم تحمل گلوکز (وضعیتی که منجر به افزایش مقدار قند خون بیش از حد نرمال آن می شود) ارائه داد.
عدم تحمل گلوکز یا Glucose intoleranceبا چاقی ودیابت نوع 2 مرتبط است. باکمال تعجب، شیرین کننده های مصنوعی که فاقد قند یا کالری هستند موجب اختلال درتوانایی بدن در تنظیم قندخون از طریق تغییر درمیکروبیوم روده ای یا جمعیت باکتریهای که بطور طبیعی در سیستم گوارش بدن ما ساکن هستند، می شوند. نتایج این تحقیق تلاشهای زیادی که در زمینه ی جایگزین نمودن شیرین کننده های بدون کالری بجای مواد قندی انجام شده بود را به چالش کشیده و از سوی دیگر شواهد قانع کننده ای را درباره ی نقش قدرتمند باکتریهای روده ای درسلامت بدن ما ارائه داده است.
درمجموعه ای آزمایشات کنترل دار، محققین نشان دادند افزودن مقادیر زیادی شیرین کننده ی مصنوعی به آب نوشیدنی موشها سبب عدم تحمل قابل توجه این حیوانات به گلوکز می شود درحالیکه آب شیرین شده با شیرین کننده های طبیعی موجب بروزعدم تحمل به گلوکز درموشها نمی شود.
سپس محققین تمام باکتریهای روده ای را در موشها نابود کرده و به بررسی تأثیر مصرف شیرین کننده های مصنوعی بر سلامت موشها پرداختند، آنها با کمال تعجب متوجه شدند تأثیرات عدم تحمل گلوکزناپدید شده و معکوس می گردد.
سپس محققان مدفوع موشهایی که با شیرین کننده های مصنوعی تغذیه شده بودند را به موشهای فاقد باکتریهای روده ای پیوند زدند و متوجه شدند حیوانات بدون باکتری به عدم تحمل گلوکز به دلیل وجود باکتریهای پیوند شده، مبتلا شدند. دانشمندان دریافتند جمعیت میکروبیوم روده ای جدید دراین موشها کاملاً با جمعیت میکروبی روده ای موشهایی که با شیرین کننده ی واقعی تغذیه شده بودند، متفاوت است.
موضوع قابل توجه این بود که جمعیت باکتریهایی که با هضم کربوهیدرات ها و ذخیره ی انرژی مرتبط بودند افزایش یافته و باکتریهایی که با زدودن گلوکز در ارتباطند، کم شده بود. این موضوع نشان می دهد این باکتریها درهضم و ذخیره ی گلوکز موفق تربوده واحتمالاً در اضافه وزن این موشها نقش دارند.
تحقیقات بروی انسان
بسیاری از مطالعاتی که بر روی حیوانات انجام می شود در انسان نتایج ضعیفی دارد اما در یک کارآزمایی بالینی که در آن 400 نفر شرکت داشتند، ارتباط واضحی بین مصرف شیرین کننده های مصنوعی و مارکرهای اختلال متابولیک نظیر افزایش وزن، افزایش هموگلوبین A1Cوعدم تحمل گلوکز مشاهده گردید.
علاوه براین، افرادیکه مقادیر بیشتری شیرین کننده ی مصنوعی مصرف می کردند دارای ترکیب میکروبیومی مشابه با آنچه در موشهای تغذیه شده با شیرین کننده ی مصنوعی مشاهده شد، بودند. این موضوع نشاندهنده ی وجود الگوی ثابتی درانسان و موشها است.
درنهایت دریک کارآزمایی کوچک محققین دریافتند افرادیکه با شیرین کننده های مصنوعی تغذیه شدند درمقایسه با افرادیکه با شیرین کننده ی قندی معمولی تغذیه شده بودند، بیشتر دچارعدم تحمل گلوکز شده و تغییراتی درمیکروبیوم روده ای آنها مشاهده گردید که منعکس کننده ی همان نتایجی بود که در مطالعات بروی موشها مشخص شده بود.
محققان چندین آزمایش دیگر را برای حذف فاکتورهای مداخله کننده انجام دادند اما با کمال تعجب نتایج مشابه ای را دریافت کردند که تأثیر مضر شیرین کننده های مصنوعی در ایجاد اختلالات متابولیکی را تایید می کرد.
این یافته ها خلاف توصیه های رایج در استفاده از شیرین کننده های فاقد قند برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 است. با وجود نتایج بدست آمده محققان معتقدند کارهای تحقیقاتی بیشتری برای تأیید تأثیر مصرف شیرین کننده های مصنوعی بر بیماریهای مرتبط با چاقی به دلیل تغییر باکتریهای روده ای باید انجام شود.
اما در این مرحله نتایج این تحقیقات موجب ایجاد نگرانی هایی درمورد مصرف این مواد شده است. به همین علت به همه ی افراد توصیه می شود درانتخاب مواد غذایی از موادی استفاده کنند که دارای مقادیر بسیار کمی از این شیرین کننده ها باشند. از خرید مواد غذایی که بر چسب تغذیه ای ندارند، Fast foodو غذاهای فرآوری شده صرفنظر کنید و تا حد امکان در خانه غذای خود را طبخ کنید، از سبریجات ومیوه جات بیشتری استفاده کنید، رژیم غذایی متعادلی داشته باشید و از محاسبه گرهای مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها برای محاسبه ی نیازهای تغذیه ای خود استفاده کنید.
منبع:http://diatribe.org/issues/72/learning-curve